نمایشنامه هارولد پینتر

نقد نمایشنامه بازگشت به خانه

۵ (۱۰۰%) ۱ vote

بازگشت به خانه – The Homecoming 

نویسنده: هارولد پینتر – Harold Pinter

سال: ۱۹۶۴

نقد نمایشنامه بازگشت به خانه

نقد نمایشنامه بازگشت به خانه

بازگشت به خانه یکی از بهترین آثار هارولد پینتر برنده جایزه نوبل است، اثری قابل توجه که بسیار مورد تحسین منتقدین قرار گرفت. اثری درگیر کننده، کمدی سیاه و متشنج که پس از اولین اجرایش در سال ۱۹۶۵ هر ساله مرتب روی صحنه رفته است. سخنان خود پینتر در سال ۱۹۷۰ در هامبورگ هنگام دریافت جایزه ژرمن شکسپیر به این نمایشنامه به عنوان ترکیبی از زبان و طرح داستانی ساده ای همراه با شخصیت هایی بسته و غیرقابل نفوذ اشاره دارد: «هیچ یک از نمایشنامه هایم را نمی توانم خلاصه کنم. نمی توانم هیچ یک از آنان را وصف کنم، جز این که بگویم: چیزی هستند که اتفاق می افتند، چیزی هستند که می گویند و چیزی هستند که انجام می دهند.»

ظاهرا طرح داستانی نمایشنامه اگر بتوانیم آن را طرحی داستانی بنامیم چون چندان اثری پلات محور نیست، بسیار ساده است؛ پسر بزرگ خانواده ای ساکن شمال لندن، در سفرش به اروپا برای بازدید از خانواده اش به وطن باز می گردد. او چندین سال پیش برای ادامه تحصیل و کار به آمریکا سفر کرده بود. او همسرش را هم با خودش می آورد. همین باعث می شود که تنش هایی قدیمی مرتبط با رفتارهای مادرسالارانه که اکنون کم رنگ شده است، برانگیخته شوند. صحنه آماده است تا شخصیت ها خیالاتشان را اجرا کنند و خاطره هایشان را دوباره بازی کنند، همگی در شیوه ای همراه با مسائل جنسی، بی شرمانه و همراه با تنش و درگیری مطرح می شوند.

هارولد پینتر همیشه به عنوان یکی از استادان سبکی به نام تئاتر ابسورد شناخته می شود، و بازگشت به خانه به خوبی در این دسته از نمایشنامه ها جای می گیرد. برای پینتر محیط نمایش چندان جنبه ابسورد بودن ندارد، و بیشتر این دیالوگ و رفتار شخصیت ها است که ابسورد هستند، بیشتر از خود اعمال خارجی این بازخورد های انسان هستند که در مساله ابسوردی داستان وارد می شوند. در بازگشت به خانه ایده بودن یک پدر، برادر و سه پسرش و زندگی شان با هم کاملا طبیعی است، همچنین بازگشت پسر دوم برای دیدار خانواده. با این حال طبیعتِ همراه با احساسات جنسی مرتبط با شخصیت های داستان، بازدید همسر و نزدیک شدن آشکارش با پسران دیگر، و رها کردن خانواده اش تا بتواند به عنوان یک روسپی زندگی اش را ادامه دهد، این ها چیزی نیستند که عادی و معمولی باشد.

بازگشت به خانه یکی از آثار پینتر است که در قالبِ نوشتاری پینتر به نام کمدی مخاطره قرار می گیرد. جناسی است نسبت به سبک کلاسیک کمدی رفتارها. اصطلاح کمدی مخاطره به نمایشنامه هایی اشاره دارد که از طریق توهین و ناسزا، بی نزاکتی و فقدان اخلاقیات اجتماعی، شوخی هایی ایجاد می کنند. در کمدی رفتارها، اخلاقیات، رفتار و سنت های روز مورد تمسخر قرار می گیرند یا شوخی ها و استهزاهایی در مورد آن ها مطرح می شود، اما در کمدی تهدید تمامی اشارات مربوط به دنبال کردن هنجار های اجتماعی دور ریخته می شود. این مساله هنگامی به روشنی دیده می شود که شخصیت های بازگشت به خانه در مورد مسائل جنسی و خشونت به راحتی و بی پرده صحبت می کنند، یا وقتی که اعضای خانواده در مورد قرارداد روسپی گری برای عروس خانواده در حضور پسرشان صحبت می کنند.

همان طور که اشاره شد بازگشت به خانه از این نظر مشابه با دیگر کارهای پینتر است که کمتر بر مبنای طرح داستانی پیش می رود و بیشتر درباره شخصیت ها و مضمون هایی است که مطرح می کند. مضمون قدرت در طول نمایشنامه برجسته می شود، حال چه قدرت پدری بر پسرش باشد، چه قدرت همسری بر زنش، زنی جذاب بر مردی شهوت پرست، یک دلال عاطفی بر یک روسپی، یا مردی هوشمند بر یک کارگر. تمامی این روابط با تنش و جدالی بر سر تسلط روبه رو می شوند، چه با خشونت باشد یا نامحسوس، احساس نا آرامی، تهدید و مخاطره ایجاد می کنند.

یک بار وقتی که از پینتر پرسیدند نمایشنامه هایش درباره چه هستند؟  پاسخ داد که آن ها درباره «یک راسوی زیر کابینت» هستند. این گفته کمک می کند که سبک ابسوردی معمول در کارهای پینتر را بهتر درک کنیم، اما همچنین به این مساله هم اشاره دارد که طرح داستانی بسیاری از نمایشنامه های قدیمی اش از نظر اهمیت نسبت به مضمونی که ارائه می دهند در جایگاه دوم قرار دارند. نمایشنامه های بازگشت به خانه و جشن تولد، دو اثر او هستند که روی طبیعتِ خانواده تمرکز دارند، روی تزویر و ریای بنیادی و موجود در بسیاری از روابط بین والدین و فرزندانشان، بین خواهر برادر ها، یا بین زن و شوهر ها. نمایشنامه نویسان قرن بیستم همچون تنسی ویلیامز از واقع گرایی به عنوان ابزاری برای به نمایش گذاشتن مضامین بحرانی و حساس استفاده می کردند، پینتر در عوض از طریق نگاهی ابسوردی به این مسائل می پرداخت و آن ها را در معرض نمایش قرار می داد. با این که این کارش کمی از باورپذیر بودن نمایشنامه کاسته است، ولی باعث شده بتواند پیامش را مستقیم تر و تاثیرگذارتر به مخاطبانش منتقل کند.

منبع: Grade Saver / Stage Milk

دیدگاهی بنویسید

اولین دیدگاه را شما بنویسید

avatar
wpDiscuz
آرشیو