نگوگی وا تیونگو نمایشنامه

نقد نمایشنامه هر وقت دلم بخواهد ازدواج می کنم

به این نقد امتیاز بدهید

هر وقت دلم بخواهد ازدواج می کنم – I Will Marry When I Want

نویسنده: نگوگی وا تیونگو – Ngugi wa Thiong’o

سال: ۱۹۷۷

نقد نمایشنامه هر وقت دلم بخواهد ازدواج می کنم

نقد نمایشنامه هر وقت دلم بخواهد ازدواج می کنم

هر وقت دلم بخواهد ازدواج می کنم یکی از آثار نگوگی وا تیونگو نویسنده مشهور کنیایی است. این نمایشنامه یکی از مشهورترین آثار او است که بسیار مورد تحسین قرار گرفت. داستان آن در دوره پس از استقلال کنیا اتفاق می افتد. این اثر نگاهی منتقدانه به بقایای استعمار و مشکلات بسیاری است که مردم کنیا پس از پیروزی شان در سرنگونی استعمار بریتانیا با آن مواجه شدند. این اثر به خاطر نقد مارکسیسیتی اش و همچنین در هم آمیختن عناصر فراطبیعه و غزلواره شناخته شده است.

نزاع میان طبقات اجتماعی، مضمون اصلی این نمایشنامه است. نگوگی با استفاده از ایدئولوژی مارکسیستی، تنش های موجود در کنیای پسا استعمار را با توجه به جمعیت طبقه کارگر / کشاورز و نخبگان  و ثروتمندان کنیایی را به نمایش می گذارد. نخبگان با اروپایی ها کار می کنند و روابط همراه با مشکلات و فقدان آسودگی گذشته در دوره استعمار را باز می گردانند. آن ها مردمانی حریص هستند که نسبت به توده مردم بی اهمیت اند، به مذهب و فلسفه غرب گرایش دارند و از اصل و ریشه های خودشان فاصله می گیرند. طبقه کارگر نمی توانند زمان بیشتری را دوام بیاورند و در بخش های پایانی نمایشنامه آماده می شوند تا انقلاب دیگری را راه بیاندازند. این بار نه برای استقلال بلکه برای رسیدن به برابری اقتصادی. شخصیت های نگوگی و به ویژه گیکامبا تشریح هایی قانع کننده را ارائه می دهد از این که چرا این نزاع ها لازم و صحیح هستند.

در کنار نزاع میان طبقات اجتماعی، تقابل میان مدرنیته و سنت هم در این نمایشنامه به وضوح دیده می شود. این مساله در رابطه میان وانگسی، کیگوندا و دخترشان دیده می شود. گاتونی زنی مدرن است، زنی که می خواهد وسایل و چیزهای مورد علاقه اش را خریداری کند و خودش انتخاب کند چه وقتی ازدواج کند. والدینش این رفتار و افکار او را به شدت نقد می کنند و آن را به تاثیرگذاری ارزشهای غربی و به غرب زدگی ربط می دهند. آن ها نمی توانند او را با تصمیم گیری در این مسائل تصور کنند، و از رفتار و برخوردهایش خسته شده اند. نمایشنامه تا حدی نسبت به والدین و همچنین با سنت، احساس همدردی دارد، به این صورت که حرف و فکر چندانی به گاتونی تخصیص نمی دهد، جز در زمان هایی که ناراحتی و کج خلقی هایش را به نمایش می گذارد.

این نمایشنامه مساله پیچیده تری در مورد جنسیت را داراست. گیکامبا در مورد مساله زن صحبت می کند (البته تنها صحبت بدون عمل)، می گوید که تساوی جنسیتی می بایست جزئی مهم از انقلابشان باشد و آن ها باید از مشارکت زن ها در این انقلاب استقبال کنند. از طرف دیگر هم نمایشنامه یک تسلط جنسیتی سنتی را برجسته می کند. شخصیت های زن نمایشنامه بیشتر اوقات ساکت هستند و زمانی هم که صحبت می کنند یا درمورد چیزهای بی اهمیت حرف می زنند یا چیزهایی می گویند که نشان دهنده بی خبری و بی توجهی شان نسبت به اهمیت این مبارزه است. گاتونی شخصیتی است که نشان دهنده زنی با حقوق برابر، جدید و مدرن است، و توجه کمی به او می شود. خانواده و خانه، که نقش زنان و مردان در آن تثبیت شده است کانون توجه نمایشنامه می شود.

در این نمایشنامه، فرهنگ سنتی کنیا در تقابل با فرهنگ غربی دیده می شود. فرهنگ غربی به عنوان فرهنگی بیگانه تصویر می شود که بخشی از جامعه به سوی آن متمایل شده است. می توان این مساله را ساده تر کرد و این نمایشنامه را داستانی درباره «تقابل فرهنگ ها» دانست. کیگوندا و همنوعانش به شدت مخالف و منتقد نفوذ ایده ها و تفکرات غربی هستند، به ویژه تفکراتی مرتبط با مذهب، ازدواج، ارزش های مربوط به کار، زمین و غیره. کایوی و دیگر نخبگان کنیایی ترجیح می دهند از فرهنگ خود فاصله بگیرند و به فرهنگ های غربی روی بیاورند، بیشتر به این خاطر که باعث می شود آن ها به موفقیت و جایگاه بالاتری برسند. تفاوت و اختلاف میان دو مراسم عروسی موجود در نمایشنامه نگاهی عمیق را ارائه می دهد از این که چگونه نگوگی فرهنگ کنیا را معتبر تر و بامعنا تر تصویر می کند و فرهنگ غربی را در بدترین حالت فرهنگی فاقد روح و در بهترین حالت فرهنگی بیگانه نشان می دهد.

همان طور که از عنوان اثر هم پیداست در این نمایشنامه به ازدواج و خانواده اهمیت بالایی داده شده است. نگوگی به نسبت دیگر نویسندگان اواخر قرن بیستم، دیدگاهی سنتی تر به مساله ازدواج دارد. تمرکز روی خانه است و ازدواج خشکی که ریشه در همراهی دو نفر و توانایی شان در همراهی و اهمیت دادن به یکدیگر دارد. او تفکر و تصور غربی به مساله ازدواج را نقد می کند، تفکری که نجوکی آن را به عنوان ازدواج یک ملک با ملکی توصیف می کند. تصویرسازی او از ازدواج در نمایشنامه، ازدواج کنیایی را در اوج قرار داده و نقدی از ازدواج به سبک غربی را ارائه می دهد. به نظر می رسد که نویسنده حسی متضاد (هم خوب و هم بد) نسبت به داشتن تفکری احساسی و لسه فر (سیستمی اقتصادی که در آن معاملات میان افراد  و بخش های خصوصی، مستقل از دخالت حکومت است) درباره سازمان ها داشته باشد، همانطور که در دیدگاه گاتونی دیده می شود. آغاز و پایان نمایشنامه در خانه است و دیدگاه های سنتی کنیایی در مورد خانواده و ازدواج برجسته می شود.

منبع: Grade Saver

دیدگاهی بنویسید

اولین دیدگاه را شما بنویسید

avatar
wpDiscuz
آرشیو