ادبیات ایوان تورگنیف

نقد رمان سیلاب بهاری

۵ (۱۰۰%) ۱ vote

سیلاب بهاری – Torrents of Spring

نویسنده: ایوان تورگنیف – Ivan Turgenev 

سال انتشار: ۱۸۷۲

نقد رمان سیلاب بهاری

نقد رمان سیلاب بهاری

در رمان سیلاب بهاری، ایوان تورگنیف با ظرافت بین دو مفهوم عشق و شهوت تمایز ایجاد می کند. عشق در رمان همان ایده آلی است که بین جما و سانین برقرار می شود. رابطه آن ها یک علاقه دو نفره غیرجنسی مبتنی بر مشخصه هایی چون پاکدامنی و فداکاری است. با این حال، این رمان معتقد است که این عشاق جوان زاویه دید محدود و خام دستانه ای دارند. عشق آن ها مبتنی بر رویاپردازی است. آن ها با انتظارات کمال گرایانه ای که از یک دیگر دارند هرگونه خصیصه انسانی را از یک دیگر می زدایند. برعکس اما در رمان، شهوت نبرد خودخواهانه ای است که کنترل احساسات را در اختیار می گیرد. رمان این تصور را دارد که رابطه جنسی، هرگونه احتمال عشق را از بین می برد. ماریا از نظر جنسی یک ویرانگر است و به نظر می رسد مهم ترین لذت او این است که بر مردان غلبه کند. وسوسه سانین که توسط او با موفقیت انجام می شود، در اصل پیروزی میل است بر کمال گرایی. همچون کیرکه (الهه جادو در اساطیر یونان)، او قربانیانش را به خوک هایی مطیع تبدیل می کند. 

در رمان دود (۱۸۶۸)، تورگنیف اعلام می کند که «مرد ضعیف و زن قوی است. این شانس است که قدرت اصلی است.» سیلاب بهاری هم همین ایده را مطرح می کند. هم ماریا هم جما دارای مشخصه های پرقدرتی هستند که آن ها را از شخصیت های مرد متمایز می کند. در مورد ماریا، این متانت و عدم پایبندی به اخلاقیات است که باعث قدرتمند شدن او می شود. جما هم این پاکدامنی نفوذناپذیر اوست که باعث بقایش می شود. بر عکس اما شخصیت های مرد مانند سانین، کلوبر و دنهولف دارای نقاط ضعف مختلفی هستند و به شخصیت های مکملی تبدیل می شوند و در معرض تاثیر شخصیت های مونث قرار می گیرند. 

تورگنیف اگرچه این رمان را در طول هجده ماه، سه بار بازنویسی کرده است؛ ولی در نهایت پیام غیراخلاقی رمان باعث ناراحتی او شد. خودش در جایی درباره رمان گفته است: «خیلی غیراخلاقی است. هیچ وقت این گونه نبوده ام.» اگرچه خیانت سانین به جما باعث غافلگیری بسیاری از مخاطبان می شود، ولی رمان در نهایت پیام غیراخلاقی مخابره نمی کند. در واقع، سیلاب بهاری ادعا می کند که بهای گناه، مرگ معنوی است. علاوه بر این، رمان هم چنین معتقد است قدرت رستگاری بخش بخشش و پرهیزگاری باعث دستیابی به یک زندگی با افتخار می شود. 

رمان های تورگنیف بیانگر تاریخچه اجتماعی روسیه در میانه قرن نوزده هستند. با این حال او در رمانک یا همان رمان های کوتاه خود مثل سیلاب بهاری، به سراغ دغدغه های شخصی تری می رود و بر روی مضامین جهانی همچون عشق و بلوغ تمرکز می کند. 

سیلاب بهاری بعد از انتشار چندان مورد توجه منتقدان زمان خود قرار نگرفت. حتی به نظر می رسید خود تورگنیف هم تمایلی ندارد این کتاب را مال خود بداند. او ابراز تاسف کرده بود که چرا نیمه دوم رمان را بازنویسی نکرده است. او معتقد بود سانین باید در برابر وسوسه ماریا مقاومت می کرد. بسیاری از منتقدان معتقدند این داستان غیر سیاسی نشان می دهد که نویسنده ارتباط خود را با سرزمین مادری خود از دست داده است. با این حال، سیلاب بهاری بسیار محبوب شد. مخصوصا خوانندگان زن آن را خیلی دوست داشتند. نشریه هرالد آو یورپ که این رمان را چاپ کرده بود، در اقدامی بی سابقه به علت محبوبیت رمان به چاپ دوم رفت. 

اسم سیلاب بهاری خلاصه دقیقی است از کل رمان. در ظاهر با همان داستان تکراری «پسری عاشق دختری می شود ولی او را از دست می دهد» طرف هستیم. ولی در نهایت با یک غافلگیری مواجه می شویم. تسلط تورگنیف در مطرح کردن پیچش های داستانی گیرا (چیزی شبیه رستگاری هایی که در داستان های جیمز جویس می بینیم)، باعث شده است داستان «عشق اول» در این رمان همراه با یک اصالت و تلخی عرضه شود. پیچش های داستانی او باعث تغییر روحی کل شخصیت شده و در نهایت، پایان بندی غم انگیز نهایی را غیرقابل اجتناب می کند. با استفاده از تشبیهات عاشقانه شاعرانه، نویسنده حتی نمادگرایی مورد نظر خود را هم از ابتذال نجات می دهد. 

منبع: Enotes / Loyal Books

دیدگاهی بنویسید

اولین دیدگاه را شما بنویسید

avatar
wpDiscuz
آرشیو