مولیر نمایشنامه

نقد نمایشنامه مردم گریز

به این نقد امتیاز بدهید

مردم ­گریز – The Misanthrope

نویسنده: ژان باتیست پوکلن ملقب به مولیر – Molière

سال: ۱۶۶۶

نقد نمایشنامه مردم گریز

نقد نمایشنامه مردم گریز

مضامین اصلی که مولیر برای این نمایشنامه مد نظر داشته است عبارتند از: بی عدالتی، فساد، ریا کاری در جامعه انسانی. هدف مولیر این بود که از میزان تسلط این خصلت ها در جوامع انتقاد کند. یکی از نکات قوت مولیر این است که مضامین خود را به روش های مختلفی در معرض دید مخاطب قرار می دهد. یکی از این روش ها، استفاده از شخصیت های نمایشنامه است. انتخاب و نحوه چینش شخصیت ها توسط مولیر از این نظر کمک زیادی به او می کند. تمام شخصیت های نمایشنامه از خصلت هایی برخوردار اند که معرفی حقیقی از جامعه اطرافشان هستند و نشان می دهند در یک جامعه، افرادی با چنین ویژگی هایی به چه ترتیبی کار خود را پیش می برند. آلسست همان مردم گریزی است که عنوان نمایشنامه به آن اشاره می کند. او صریح و رک گو است، نمی تواند در مقابل پلیدی های مردم سکوت کند و در مورد بخش های مختلف جامعه نظر خود را آزادانه بیان می کند. او از ویژگی های مثبتی همچون شرافت مندی، صداقت و انصاف بهره مند است. در جایی از نمایشنامه او به فیلنت می گوید: «من توقع دارم یک انسان همیشه همچون یک انسان رفتار کند و در تمام موقعیت ها از اعماق وجودش به ابراز نظر بپردازد. این باید مساله همه ما باشد و نباید اجازه دهیم که احساسات ما در زیر بار تعریف های بیهوده پنهان شود.» (پرده ۱، صحنه ۱). آلسست یک شخصیت هجوگونه است. او نماینده جمعیت اندکی است که در جامعه خوب یا درست بودن مسائل مختلف را تفسیر می کنند و به مساله دیگری اهمیت نمی دهند.

فیلنت یکی دیگر از شخصیت هایی اصلی نمایشنامه است. او یکی از دوستان خوب آلسست است ولی بر خلاف او، فیلنت معقول تر است و با نگاهی منطقی تر به مسائل زندگی نگاه می کند. او نسبت به پلیدی ها و کمبودهایی که در جامعه می بیند صبوری بیش تری دارد. ایلیانت، معشوقه فیلنت هم چنین شخصیتی دارد. او هم همچون فیلنت معقول و منطقی است. ارتباط آن ها نقطه مقابل ارتباط آلسست و کلیمن است. مولیر از فیلنت و ایلیانت به عنوان ابزاری برای ترسیم بخش بزرگ تری از جامعه استفاده می کند و نسبت به اتفاقات اطراف خود با عقلانیت بیش تری برخورد می کنند. در نمایشنامه، فیلنت به آلسست توصیه می کند: «در موارد زیادی با صراحت صحبت کردن به نتیجه جالبی ختم نمی شود و کسی آن را تحمل نمی کند … بعضی وقت ها بهتر است احساسات خود را پنهان کنید.» (پرده ۱، صحنه ۱). فیلنت و ایلیانت نماینده بخش منطقی جامعه هستند.

از نظر شخصیتی آلسست در مقابل کلیمن قرار دارد. کالیمن یک زن ۲۰ ساله است که از قضا به آلسست علاقه دارد. در نمایشنامه کلیمن به عنوان یک شخصیت سرزنده، خائن، ریاکار و متملق به تصویر کشیده می شود. او برای رسیدن به اهداف خود هر حیله ای به کار می گیرد و توجهی به جامعه اطراف یا میزان شرارت کاری که انجام می دهد ندارد. او تمام ویژگی هایی را دارد که آلسست با آن ها مخالف است، ولی با این حال آلسست عمیقا او را دوست دارد. شخصیت های دیگر نمایشنامه عبارتند از ارونت، اکاست و کلیتاندر. هر سه به کلیمن علاقه دارند.

مولیر از این شخصیت ها برای به تصویر کشیدن ارزش های مختلف درون جامعه استفاده می کند. هم چنین در این اثر می بینیم که تعاملات بین این شخصیت های مختلف به چه نتیجه ای ختم می شود. آلسست اعلام می کند که علی رغم این که حقیقت کاملا آشکار است، اما به دلیل فساد جامعه و نبود عدالت در دادگاه شکست می خورد. به این ترتیب مولیر نشان می دهد که چگونه سیستم های ارزشی مخرب می توانند کنترل جامعه را به دست بگیرند. مولیر هم چنین درباره نیاز به بردباری و عقلانیت در روابط انسانی صحبت می کند. ارتباط میان فیلنت و ایلیانت به این دلیل موفق بود که هر دو آدم های معقولی بودند. از سوی دیگر، ماجرای عشقی میان آلسست و کلیمن به جایی نمی رسد چرا که بردباری لازم را ندارند و میان آن ها کمبودهای زیادی وجود دارد. همه شخصیت ها چند بعدی هستند، به این ترتیب تصویری واقع گرایانه تر از جامعه می بینیم.

مردم گریز هفدهمین نمایشنامه ای بود که مولیر، نمایشنامه نویس فرانسوی نوشت. این نمایشنامه بر روی زندگی آلسست تمرکز می کند، کسی که از آن به عنوان شخصی مردم گریز یاد می شود. در این داستان، آلسست اعتماد خود به انسان ها را از دست می دهد. او بعد از این که کارهای پلید مردم اطرافش را می بیند، تصمیم می گیرد که خود را از جامعه جدا کرده و در انزوا زندگی کند. مولیر از این نمایشنامه برای ترسیم و به چالش کشیدن اعمال پلیدی استفاده می کند که در جوامع و ارتباطات بین مردم وجود دارند. با انتخاب شخصیت های مناسب و طراحی درست آن ها در نمایشنامه، او به هدف خود می رسد.

منبع: Custom Writing Tips


دیدگاهی بنویسید

اولین دیدگاه را شما بنویسید

avatar
wpDiscuz
آرشیو