نقاشی یوهانس فرمیر

نقد نقاشی ستاره شناس

به این نقد امتیاز بدهید

ستاره شناس – The Astronomer
نقاش: یوهانس فرمیر – Johannes Vermeer
گونه: نقاشی رنگ روغن
سال: ۱۶۶۸

نقد نقاشی ستاره شناس

نقد نقاشی ستاره شناس

ستاره شناس یکی از مشهورترین آثار یوهانس فرمیر است که به نمایش یک دانشمند، محصور در میان ابزار و تجهیزات کارش می پردازد. فرمیر علاقه زیادی داشت که جادوی زندگی روزانه را به تصویر بکشد. شخصیت های آثار او غرق تکفرات درونی هستند و به جای این که علاقه ای به دنیای پیرامون داشته باشند، در جهان درونی خود سیر می کنند. او معمولا از نورها برای افزایش غنای تاثیرات روانشناختی مد نظر خود استفاده می کرد. در ستاره شناس فرمیر، نوعی تعادل منحصر به فرد میان ساختار داخلی فضای اتاق و مساله گذر لحظه ای از زمان وجود دارد. ستاره شناس داخل این اثر، همچون بسیاری از آثار دیگر فرمیر، در کنار پنجره ای ایستاده است که سمت چپ قاب قرار دارد. فضا، خاص به نظر می رسد. گویی این شخصیت به شهود رسیده است. این نقاشی شاید نشان دهنده تمام چیزهایی باشد که فرمیر در طول سال ها یادگیری سعی می کرد به آن ها دست یابد. او در این نقاشی، همچون بقیه آثارش به ترسیم افرادی تنها پرداخته است و سعی کرده تواضع و انزوا را به نمایش بگذارد. نقاشی ستاره شناس یک شاهکار به معنی واقعی کلمه است. چرا که فرمیر به شکلی هنرمندانه، نبوغ و درونیات اسرارآمیز این ستاره شناس را تنها با نمایش فعالیت های روزانه او پیش چشم بیننده می گشاید. 

ستاره شناس بدون شک یکی از درخشان ترین نقاشی های قرن نوزدهم است. همچون تمام آثار اساتید قدیمی هنر نقاشی، در ستاره شناس فرمیر هم با اثر هنری طرف هستیم که دارای معانی متعددی است.

به تصویر کشیدن دوران کشف و آگاهی 

در ستاره شناس که در دهه ۱۶۶۰ طراحی شده، مساله ای که بیش از همه جلب توجه می کند این است که ستاره شناس، دست راست خود را بر روی کره فلکی گذاشته است. کره ای که بر روی میزی در جلوی او قرار دارد. این حرکت ستاره شناس را از جهات مختلفی می توان بررسی کرد. 

کاشفان بزرگ اواخر قرن پانزدهم در آن دوران سرزمین های تازه زیادی را کشف کرده بودند. به نظر می رسد ستاره شناس اولین انسانی است که در نهایت، جهت نگاه خود را رو به آسمان و به سمت کشف ستارگان می گیرد. با این حال با توجه به نحوه قرارگیری انگشتانش، به نظر می رسد ستاره شناس در حال ارزیابی فاصله میان یک ستاره با ستاره دیگر است. 

معانی علمی و مذهبی

کنار دست چپ ستاره شناس، یک کتاب مربوط به ستاره شناسی قرار دارد.  بعدا معلوم شد که این کتاب، نسخه دوم یکی از آثار آدریان متئوس به نام بررسی ستارگان است که در سال ۱۶۲۱ چاپ شد. صفحات این کتاب باز شده است. این مساله علاوه بر این که نشان دهنده میزان معلومات ستاره شناس در مورد علم هندسه و استفاده از تجهیزات علمی است، بلکه هم چنین نشان دهنده الهامی است از سوی خداوند.  به نظر می رسد این ستاره شناس در جستجوی نوعی هدایت آسمانی از طرف خداوند است. او امیدوار است با کمک خدا این کار را به سرانجام برساند. بر روی دیوار پشت سر او هم یک نقاشی با بار مذهبی دیده می شود. این یک نقاشی از حضرت موسی است. همان طور که موسی مردم خود را از بیابان خارج کرد و به هدایت آن ها پرداخت، انسان این عصر هم باید کره خاکی را کنار گذاشته و به فکر کشف آسمان ها باشد. در یکی دیگر از کارهای فرمیر به نام دختری همراه با خدمتکارش در حال نوشتن یک نامه، یک بار دیگر از این نقاشی موسی استفاده شده است. موسی یکی از خردمندان کشور مصر بود که در مورد علوم مختلف اطلاعات زیادی داشت. ستاره شناسی هم بدون تردید شاخه ای از علم و دانش است. 

دهه ۱۶۶۰ فاصله کوتاهی با آغاز عصر روشنگری داشت. در این دوران، نقطه نظرات علمی و مذهبی باعث بروز مباحثات زیادی میان کلیسا و دانشمندان می شد. فرمیر با این نقاشی می خواهد نشان دهد پیشرفت های علمی که توسط بشر صورت می گیرد، نباید باعث شود مسیر معنوی خود را فراموش کنیم. این که این نظر خود فرمیر بوده یا مشتری که این نقاشی را سفارش داده چنین تفکراتی داشته است، از جمله مواردی است که جای بحث دارد. تابش نور بر روی کره و ستاره شناس را هم می توان نشان دهنده نوعی راه معنوی دانست. شاید فرمیر با این کار می خواسته نشان دهد که این ستاره شناس از جانب خداوند انتخاب شده و مامور است که به اکتشافات تازه ای در منظومه شمسی و حتی ماوراء آن بپردازد. 

منبع: Pahnation / First Art Gallery

دیدگاهی بنویسید

اولین دیدگاه را شما بنویسید

avatar
wpDiscuz
آرشیو