ال گرکو نقاشی

نقد نقاشی منظره ای از تولدو

به این نقد امتیاز بدهید

منظره ای از تولدو–View of Toledo
نقاش: ال گرکو–El Greco
سال: ۱۶۰۰-۱۵۹۶
سبک: رنگ روغن روی بوم

نقد نقاشی منظره ای از تولدو

نقد نقاشی منظره ای از تولدو

متفاوت با دیگر آسمان ها

سبک نقاشی منظره معمولاً جهت ثبت چشم اندازی از تاریخ بوده و راهی است برای حفظ و جاودانه کردن برگی از تاریخ. منظره ای از تولدو از این دست نقاشی ها نیست. ال گرکو در نقاشی به جز کلیسا مکان سایر ساختمان‌ها را  تغییر داده است این یعنی هدف اصلی نقاش چیزی جدا از مستند سازی بوده است. ال گرکو در این نقاشی علاوه بر نشان دادن ظاهر شهر تولدو می خواهد احساسات درونی این شهر را به تصویر بکشد. ال گرکو از طریق این نقاشی وضعیت و حالتی روانشناختی باستانی و شاید هم‌ دیدگاهی درباره ی نوع ارتباط انسان با خدایان را بیان می کند.

نقاش، شهر اسپانیایی تولدو را روی تپه ای گرد با رنگ‌هایی تیره و محزون کشیده است. تنها فضای کوچکی در مرکز نقاشی را به خود شهر تخصیص داده است. مناظر اطراف و آسمان محیط نقاشی را پر کرده اند. آسمان این نقاشی شباهتی به آسمان‌های دیگر ندارد. ابرها از هم شکافته و از طوفانی قریب الوقوع خبر می دهد. ساختمان‌ها در نقاشی به نظر در حال خزیدن هستند، خط‌های منحنی در جای جای تپه ها این حس را القاء می‌کند که منظره درون نقاشی در حال حرکت است، انگار که واقعاً جان داشته باشد. در تولدو چیزی در شرف تکوین است که احتمالاً اتفاق خوبی نیست.

نمایی شهری

برای درک میزان رادیکال بودن این نقاشی لازم است برخی جنبه‌های تاریخی آن را بسنجیم. اول اینکه ال گرکو در اصلاح کاتولیک اسپانیا نقاشی می کرد که اصول مذهبی شان بر اساس رای شورای ترنت تعیین می شد،‌ این شورا مناظر را برای نقاشی کشیدن مناسب نمی دانستند و کشیدن نقاشی مناظر را منع کرده بودند. با اینکه کلیسا حامی اصلی او بود، اما وی از این قانون  تخطی کرد. به همین خاطر از منظره ای از تولدو به عنوان اولین نقاشی منظره اسپانیایی یاد می شود. جالب‌تر اینکه سبک نقاشی از نمای شهری در قرن شانزدهم اصلاً وجود نداشته است و شاید ال گرکو خودش این سبک را ابداع کرده باشد. با استنباط از اینکه ال گرکو در پس زمینه ی نقاشی های پرتره و مذهبی اش، اغلب چشم اندازهایی از تولدو را آورده است، و اینکه نقاشی پر از تنش و به هم ریختگی است، برخی مورخان هنر فک کردند ممکن است این نقاشی بخشی جدا شده از نقاشی بزرگتری باشد. البته امروز می‌دانیم که این احتمال اشتباه است.

گرچه ال گرکو (به معنی یونانی) اغلب به عنوان نقاشی اسپانیایی شناخته شده است، سال ۱۵۴۱ در کرت با نام دامنیکوس تئوتوکوپولوس متولد شد و بیشتر عمرش را در ایتالیا به سر برد. او در سبک نقاشی بیزانسی در کرت یا ونیز تعلیم دید، در ۱۵۶۰ در کارگاه تیسین نقاشی می کرد و در ۱۵۷۰ به رم رفت. با اینکه ال گرکو در ایتالیا از شهرتی خاص برخوردار بود، نتوانست آن چنان سفارش‌ کار بگیرد، به پیشنهاد شخصی اسپانیولی به شهر تولدو رفت، چهل سال بعد عمرش را در تولدو سپری کرده و همان جا در سال ۱۶۱۴ درگذشت.

چه چیزی از شهر تولدو الهام کشیدن چنین نقاشی عظیمی را به او داده است؟ او در اسپانیا نتوانست حمایت شاه را بدست آورد و در عوض شروع به کار برای کلیسای کاتولیک کرد. اگر در اعتقاداتش راسخ نبود امکان داشت که به مذهب کاتولیک درآید. در سال ۱۵۰۰ کلیسای کاتولیک اسپانیا دستخوش تغییراتی عظیم شد. آغاز قرن پانزده با تفتیش عقاید اسپانیایی همراه شد، غیر کاتولیک ها را پیدا می‌کردند، مورد آزار قرار می‌دادند و معمولاً می کشتند. در همین زمان بود که اشخاصی چون سانتا ترسا و ایگناتیوس لیولا در موعظه هایشان می گفتند هر کسی می تواند از طریق عبادت، مستقیماً از خدا الهام بگیرد و ادعا می‌کردند الهاماتی دریافت کرده اند و خداوند با آن‌ها سخن می‌گوید. این روحانیون هم به خاطر عقایدشان مورد تفتیش قرار گرفتند و البته معمولاً تبرئه می شدند. کاتولیسیسم اسپانیایی در مقایسه با نوع ایتالیایی اش دارای حالتی از صوفی گری و بر اساس تجربیات شخصی بنا شده بود.

تصوت و تنش درونی

منظره ای از تولدو بازتابی از این تصوف را منعکس می کند. با اینکه کاملاً با مناظر پوشیده شده است، شهر به نظر می‌آید که مورد رحمت مستقیم خدا باشد. این خدا، خدایی بخشنده نیست، بیشتر خدایی غضبناک و خشمگین شبیه خدای کتاب‌ عهد عتیق است. تولدو در روز حساب و جزا قرار دارد. در عین حال چشم انداز تعالی گر عقیده ای مذهبی بوده، بازتابی است از تنش درونی تمامی انسان ها. این حس که ساختن مسیری در این دنیا کاری دشوار و سهمگین است.

منظره ی از تولدو قرن‌ها از زمان خودش جلوتر است و می‌توان آن را با شب پرستاره ی ونسان ون گوگ مقایسه کرد که شامل عناصری مشابه (آسمان پیچ در پیچ، طبیعت سراسر پوشیده شده، کلیسایی چیره بر افق) هستند . البته ون گوک سکوت و شهری به خواب رفته را به تصویر می‌کشد و نقاشی ال گرکو خشونت جهان بیرونی در برابر جهان درونی را نشان می دهد.

به همین صورت منظره ای از تولدو اشتراکات زیادی با طوفان اثر جورجوئه دارد که طوفانی در حال وقوع زن و بچه‌ای نشسته در نمای نقاشی را تهدید می کند. ال گرکو به ما یادآوری می‌کند بیرون از خود ما جهانی بیرحم وجود دارد و ما عامل نیروهای خارج از کنترل هستیم. و انتخاب اینکه بالاخره تسلیم می شویم یا پیروز را به خودمان وا گذار می کند. 

منبع: khanacademy

دیدگاهی بنویسید

اولین دیدگاه را شما بنویسید

avatar
wpDiscuz
آرشیو