فرانسیسکو گویا نقاشی

نقد نقاشی سوم ماه مه ۱۸۰۸


به این نقد امتیاز بدهید

سوم ماه مه ۱۸۰۸ – The Third of May 1808

نقاش: فرانسیسکو گویا – Francisco Goya

تکنیک: رنگ روغن روی بوم

سال: ۱۸۱۴ – ۱۸۱۵

نقد نقاشی سوم ماه مه 1808

نقد نقاشی سوم ماه مه ۱۸۰۸

در این اثر، فرانسیسکو گویا نبرد مدینا د ریسکو در اسپانیا را به تصویر می کشد. ارتش ناپلئون در شهر مدینا د ریسکو با ۲۱ هزار سرباز اسپانیایی مواجه شدند که قصد دفاع از وطن خود را داشتند. در این نبرد ارتش ناپلئون ۱۰۰۰ نفر و ارتش اسپانیا ۳۵۰۰ نفر از سربازان خود را از دست دادند. گویا در این اثر به ترسیم ترس و رنج اسپانیایی ها، و بی رحمی ارتش ناپلئون پرداخته است. 

نقاشی هایی که گویا بعد از نبرد فرانسه و اسپانیا به تصویر کشید، هم از نظر احساسی و هم از نظر بصری، فضای تیره تری داشتند. گویا در این اثر آشکارا به تقبیح جنگ می پردازد. او به جای این که جانب گروه مشخصی را بگیرد، بر روی این مساله تمرکز می کند که یک جنگ چگونه می تواند بنیادی ترین غرائز انسان را بیرون بکشد.  در سوم ماه مه ۱۸۰۸، گویا تلاش کرده علاوه بر وفادار ماندن به تاریخ، این واقعه را با نهایت اثرگذاری دراماتیک به تصویر بکشد. 

فضای نقاشی تلخ و غم انگیز است. رنگ هایی که نقاش به کار برده است، طیف های مشخصی از رنگ های خاکی هستند. تضاد آشکاری میان تاریکی و روشنایی وجود دارد. این تکنیک نورپردازی تاثیرگذار باعث می شود تمام توجه بیننده، معطوف مردی با پیراهن سفید شود. بر روی زمین یک خط آشکار، روشنایی و تیرگی را از هم متمایز ساخته است، اسپانیایی های خوب و نجیب در قسمت روشن تصویر قرار دارند و سربازان بی رحم فرانسوی در قسمت سایه. بافت های به کار رفته برای اسپانیایی ها نرم تر است. به نظر می آید نقاش برای آن ها، از ضربات نرم تر قلم مو استفاده کرده است. این مساله در تضاد با سطوح درخشان تر سربازان فرانسوی قرار دارد. تپه ای که پشت اسپانیایی ها قرار دارد، حالتی شبیه اختناق و انحصار به وجود آورده است. 

زمان در این نقاشی یک عنصر مهم است. در واقع گویا اثری فراتر از زمان ارائه کرده است. این نقاشی، تجلیل از تمام مردمی است که در هر زمان و مکانی برای باورهای خود ایستادگی می کنند. این اثر هم چنین نشان دهنده بهایی است که قربانیان یک جنگ می پردازند، نشان دهنده بی رحمی و سبعیت متجاوزانی که به یک منطقه حمله می کنند.  آسمانِ تاریک ، فضای تیره و غم‌افزای اثر را تقویت می‌کند و حسی مرده، عاری از کوچکترین اجزای زندگی را پیش روی بیننده می گشاید. تنها منبع نور صحنه، فانوس مکعبی شکلی است که مقابل پاهای سربازان قرار گرفته‌ و صحنه را روشن می‌کند.

مردی با پیراهن سفید

مردی که در تصویر با پیراهن سفید دیده می شود، تجسم حضرت مسیح است. حالت ایستادن او شبیه به صلیب کشیده شدن مسیح است. این مرد می خواهد خود را فدای مردم شهر کند. پیراهن سفید و تمیز او هم یک نشانه مهم است. این پیراهن نشان دهنده تمایز آشکار او با دیگر مردم اسپانیا است. بقیه اسپانیایی ها لباس هایی تیره رنگ، کثیف و خون آلود به تن دارند. بر روی کف دست این مرد نوعی سوراخ دیده می شود. سوراخی که قطعا یادآور به صلیب کشیده شده حضرت عیسی است. 

نگاه او به سربازان ناپلئون سرشار از التماس است. به نظر می رسد منتظر مرگ خود است. نکته مهم این است که بقیه افراد این شهر هم صورت ها و حالت هایی متمایز دارند، گویی هرکس داستان زندگی خاص خود را دارد. نور نرمی که پشت سر این مرد بر روی دیوار افتاده، یک فضای معنوی به وجود آورده است. 

این مرد با پیراهن سفید حالت خاصی هم دارد. ژست دستان او حرف انگلیسی V را نشان می دهد، علامتی که معمولا برای نشان دادن صلح به کار می رود. مساله ای که قطعا سربازان ناپلئون وقعی به آن نمی نهند. 

مردگان

مردمی که پیش تر کشته شده اند، به گوشه ای انداخته شده اند تا جا برای قربانیان جدید وجود داشته باشد. یک روحانی بر بالین این اجساد ایستاده و مشغول دعا است، گویی با این کار می خواهد آن ها را به آرامش برساند. مردی که رو به ما به زمین افتاده است هم حالت دستانش شبیه V شده است. او حتی بعد از مرگ هم از سربازان ناپلئون طلب آرامش می کند.

سربازان 

صورت سربازان ناپلئون برای ما قابل رویت نیست. با این حال، مردم شهر می توانند چهره آن ها را ببیند. این مردم، چهره خود را پوشانده اند و از نگاه به سربازان خود داری می کنند. بخشی از سربازان در تاریکی قرار دارند و بخشی، در روشنایی. لباس های آن ها تمیز است و به خون قربانیان، آلوده نشده است. 

لباس های تمیز در برابر لباس های کثیف اسپانیایی ها در نظر گرفته می شود، این امر، سربازان را در جایگاهی بالاتر از قربانیان قرار می دهد. 

از نظر سربازان، قربانی ها افرادی گمنام و بی ارزش هستند. در حالی که نقاش با عدم نمایش چهره سربازان، خلاف این موضوع را به ما نشان می دهد.

فضای تیره و تار نقاشی نشان دهنده عذاب قریب الوقوعی است که این سربازان به بار آورده اند. این سربازان هرگونه نشانه حیات را از بین برده اند. 

منبع: mtholyoke / artmuseums

دیدگاهی بنویسید

اولین دیدگاه را شما بنویسید

avatar
wpDiscuz
آرشیو