بن جانسون نمایشنامه

نگاهی به نمایشنامه والپون اثر بن جانسون

۵ (۱۰۰%) ۱ vote

والپون (روباه مکار)  volpone
بن جانسون Ben Jonson
اولین اجرا: ۱۶۰۵

نگاهی به نمایشنامه والپون اثر بن جانسون

نگاهی به نمایشنامه والپون اثر بن جانسون

نمایشنامه والپون: کمدی تلخ (black comedy) در آغاز طلوع دوره ی مدرن

آن روزها به ندرت کارهای جانسون روی صحنه اجرا می شدند، با این حال جانسون یکی از پرچمداران پرجوش ترین دوره از اوایل تئاتر در انگلیس بود. برای دوره ای به عنوان ملک اشعرای انگلیس شناخته می شد. از جایگاه ادبی والایی برخوردار بود، و قرن پس از مرگش، بالاتر از حتی شکسپیر بود. والپون به عنوان طنزی تند از حرص، طمع و هوس انسانی از اثرهای بزرگ جانسون به شما می آید و با گذشت ۴۰۰ سال از نوشتن آن، هنوز مخاطبان خودش را داراست. کاراکترها، یا کاریکاتورها، قابل فهم اند،‌ جانسون، شکوه و قدرت سیستم حقوقی و ریاکاری و تزویر وکلای ثروتمندی که به خاطر پول هر کاری می کنند و دفاع از هر پدونده ای را می پذیرند را به خوبی به نمایش می گذارد.

وقتی که ول پون در ونیز اجرا شد، مخاطبان لندنی مضمون های موجود در نمایش را به خوبی متوجه می شدند. جانسون به خاطر رئالیست بودنش، در آن زمان به عنوان یک”meere Empyrick” یعنی کسی که آنچه را از طریق مشاهده در می یابد به کار می گیرد و در نوشته هایش می آورد شناخته شد. قرن ها بعد با توانایی خود در جذب تناقضات اجتماعی و مضمون های معاصر هر دوره به شیوه ای شیوا و جذاب، توانست جایگاه و اهمیت خود را حفظ کند.

در طول نمایشنامه، جانسون جامعه ای را با مزاح و طنزی تند به تصویر می کشد که در آن  دنبال کردن ثروت و منافع شخصی به صورت اصلی در آمده است. ونیز به عنوان مثال بارزی از شهری تجاری و پیشرفته مورد توجه بود و تقریبا همه ی کاراکترها به عنوانی فاسد و خراب نشان داده می شوند.
والپون در ایتالیایی به معنای “روباه” است. جانسون داستانش را بر اساس  طرح داستان های قرون وسطایی و آسوپین پیاده کرده است که در آن داستان ها معمولا روباهی خودش را به مردگی می زند و از این طریق پرندگان مردارخواری که می آیند از جسدش تغذیه کنند را شکار می کند. در این نمایش، والپون یک “بزرگزاده” ونیزی سالخورده و مجرد است که برای سرکیسه کردن همسایگانش دسیسه و حیله ای می چیند، و در همین زمان احساس برتری که به نسبت قربانیانش دارد را قوت می بخشد. تا سه سال او تظاهر به در بستر مرگ بودن می کند، تا صیادان و جویندگان میراث را ترغیب کند به آوردن هدایا و نزولات به امید رفتن اسمشان در لیست وارثان پس از مرگ او.

والپون با همکاری خدمتکارش موسکا، نقشه هایش را پیش می برد، ولچر، کورباکیو و کوروینو ثروتشان را به خاطر حرص و طمع زیادشان خرج می کنند.(ولتور، کورباکیو و کوروینو نامهای ایتالیایی کرکس، کلاغ، و غراب هستند). ولتور که یک وکیل است، بشقابی ساخته از فلزی گرانبها را به والپون پیشکش می کند. کورباکیو، نجیب زاده ای فرتوت است، به خاطر ولپون و جلب نظر و رضایت او، پسرش بوناریو را از ارث محروم می کند، کوروینو تاجری خسیس و همسری دل چرکین است  که طمع او را به سمتی می کشد که زن جوانش سیلیا را برای همخوابگی و آسایش والپون به ظاهر در حال مرگ می فرستد.

والپون، دغل کاری که قربانیانش  به خاطر ضعف و سستی خود به دامش می افتند(و بنابراین شایسته ی چنین عاقبتی هستند) تحت سلطه ی هوای نفسانی و رذالت والپون قرار می گیرند. این شخصیت هوسباز رذل می خواهد  به سیلیا دست درازی کند، که با حضور اتفاقی بوناریو متوقف می شود و ناکام می ماند. بوناریو و سیلیا در دادگاه بر علیه پیرمرد شکایت می کنند. که با تقابل سه شکارچی میراث قرار میگیرند که می خواهدن از آنچه به گمانشان ثروت آینده شان است دفاع کنند.

والپون در این نمایش هایش از تخریب و خار کردن دیگران لذت می برد. او تصمیم می گیرد خودش را به مردن بزند، و شاهد دیوانگی آن سه شود وقتی می بینند که او مرده و ثروتش را به نام موسکا کرده است. موسکا پس از اتمام مراسم خاکسپاری،  دیگر ارباب قدیمی اش را نمی شناسد. به عنوان وارث ثروت بیش از حد والپون، دید قاضیان دادگاه نسبت به موسکا تغییر می کند، کسی که از خدمتکاری دون پایه به مرد جوانی ثروتمند تبدیل شده است تا حدی که ممکن است دخترانشان را به عقدش در آورند، که این نشان از جامعه ای دارد که تا چه حد پول جای ارزش ها را گرفته است که حتی دادگاه هم از این مشکل اجتماعی مستثنی نبوده است.

موسکا به خاطر رو دست نخوردن از خدمتکارش، خودش را معرفی و گناه خودش و دیگران را آشکار می کند. او ثروتش را از دست داده، و به خیریه داده ی شود و خود به زندان می افتد، موساکا نیز به کار اجباری در کشتی محکوم می شود. ولتور، به خاطر دفاعش از مجرم، از دادگاه  اخراج و مجوز وکالتش باطل می شود و ثروت کورباکیو به پسرش بوناریو منتقل می شود. کوروینو در سطح ونیز به عنوان عبرتی گردانده می شود، و زنش سلیا با سه برابر جهیزیه اش پشی خانواده اش باز می گردد.

جانسون استادانه مخاطب را با خود می کشاند که شخصیت والپون، افکار و ذهنیت پستش را می شناساند. میل و هوس این نجیب زاده ی پیر فساد انگیز است و مخاطب در کنار دسیسه های او در حاشیه قرار می گیرد تا خودش مفهوم داستان را در یابند و همراه با شخصیت ضد قهرمان نمایش در لبه ی جنایت پرسه بزند. بدین صورت، نویسنده در تلاش است که ما را با خطرات کنترل نکردن میل و هوس نفسانی و آنچه جانسون حسی ضروری از مسولیت پذیری اجتماعی می داند روبه رو کند.

منبع: wsws.org

دیدگاهی بنویسید

اولین دیدگاه را شما بنویسید

avatar
wpDiscuz
آرشیو