۵ (۱۰۰%) ۲ votes

جشن تولد – The Birthday Party

نویسنده: هارولد پینتر – Harold Pinter

سال: ۱۹۵۹

جشن تولد نمایشنامه ای است درباره پارانویا، درباره ناتوانی در برقراری ارتباط و جستجو به دنبال هویت و حقیقت. استنلی یک سالی است که در مسافرخانه به هم ریخته ای مخفی شده است، می ترسد و می داند که بالاخره روزی کسی برای مجازاتش می آید. با این حال وقتی که گلدبرگ و مک کان به آن جا می رسند، او هیچ تلاشی برای فرار نمی کند، چون می داند که نمی تواند از دست سرنوشت فرار کند. او به لولو می گوید که تنها جایگزین برای «اینجا» «هیچ جا» است. استنلی به دلایل بیان نشده ای رابطه اش با پدرش را قطع کرده است، شاید که مساله به مادرش مربوط می شود. شاید او کلا از خودش را از جنایتکاران پنهان نمی کند، بلکه در فرار از گناه خودش است و مخاطب ترس او را مشاهده می کند. این جشن با اشارات  و کنایه های جنسی لولو ی جوان و گلدبرگ مسن تر، استنلی را معذب می کند. گناهان او هرچه که باشند بی خبری آنان برایش ترسناک تر به نظر می آید. تعریف گلدبربگ و مک کان از خطرات این است که که خطر همیشه در این دنیا حضور دارد و منتظر است تا آرامش، عقل و حتی زندگی افراد را از آن ها بگیرد.

شخصیت های نمایشنامه هیچ توانی در دفاع از خودشان ندارند، چون نمی توانند خود را به دیگری بفهمانند و  در برقراری ارتباط با همدیگر مشکل دارند. جشن تولد با پرسش های مکرر مگ آغاز می شود که می پرسد: «تو هستی پتی؟» حتی پس از اینکه جواب می دهد «بله من هستم» او با هم می پرسد: «چی؟ برگشتی؟» این تکرار پرسش او در حالی که شوهرش جلوی چشمانش است، اشاره به بی معنا بودن کلمات در این شخصیت ها دارد.

عنصر کلیدی یک تئاتر ابسورد تاکید و تمرکز آن روی آشفتگی و سرگردانی است. در جشن تولد این عناصر دائما خود را به ویژه از طریق شخصیت های داستان نشان می دهند.

مسیر اصلی که مضامین این نمایشنامه در آن ظاهر می شود، از طریق ابهامات زندگی و گذشته افراد است. استنلی گذشته ای مبهم  و نامشخص دارد که گمان هایی در آن ایجاد می شود، اما هیچ کس جزئیاتی از آن ارائه نمی دهد. وقتی در پرده اول، استنلی گذشته اش را برای مگ تعریف می کند، این حس وجود دارد که انگار خودش هم در مورد جزئیات آن سردرگم و گیج است. اسم و گذشته گلدبرگ در لایه ای از ابهام قرار دارد، و مگ خودش را متقاعد می کند چیزهایی را در مورد زندگی اش باور کند که در واقع حقیقت ندارند. بعدا به خاطر این ابهامات و سردرگمی ها، وضعیت موجود به آشفتگی کاملی تبدیل می شود. از لحظه ای که گلدبرگ و مک کان می رسند، مخاطب حس می کند که سادگی مسافرخانه مربوط به مساله سازش داشتن است و البته آشفتگی موجود در پایان پرده دوم هم تایید ی بر همین مساله است.

تنها حقیقت موجود در جشن تولد این است که هیچ حقیقتی وجود ندارد، تنها چیزی که هست آشفتگی و  سرگردانی است که اگر بخواهیم می توانیم نظمی را در میان آن ایجاد کنیم.

شاید بدبینانه ترین جنبه جشن تولد این است که تنها جایگزینی که پینتر برای آشفتگی و سرگردانی ارائه می دهد، یک زندگی همراه با بی تفاوتی، بی خیالی و داشتن رضایت از وضعیت موجود است. بخش آغازین نمایشنامه این مساله را نشان می دهد، پتی و مگ یک زندگی راحت اما یک رنگ، ساکن و بدون جذابیتی دارند، با ادب و احترام صحبت می کنند و هرچیز مادی و جسمی را نادیده می گیرند. خشم و عصبانیت استنلی شاید از آن ها بیشتر باشد، اما او هم به وضوح، آرامی و رضایت خاطر و پذیرش اوضاع را انتخاب کرده است به صورتی که هیچ تلاشی برای تغییر زندگی اش نمی کند. سبک زندگی ساکن و یکنواخت او نشان دهنده تمایل او به امنیت موجود در یک زندگی آرام و یکنواخت است. وقتی که گلدبرگ و مک کان می رسند، آن ها با این سبک زندگی آرام را به هم می ریزند تا این که کل آن جا را آشفتگی می گیرد و پر از آشوب می شود. پتی نهایتا دفاع از آن آرامش و آسودگی مسافرخانه را انتخاب می کند و شجاعانه به خاطر استنلی وارد مبارزه نمی شود، البته هیچ کدام از این دو گزینه با جذابیتی همراه نیستند.

مضمون جبران و کفاره در طول نمایش حضور دارد. هیچ گاه به جزئیات گذشته استنلی پرداخته نمی شود، اما واضح است که مرد گناهکاری است. او درباره گذشته اش تردید دارد و هرکاری می کند تا ذهن گلدبرگ و مک کان را منحرف کند. او تمایلی به جبران کارهایی که مرتکب شده ندارد، اما از طریق عذاب، مجبور به چنین کاری می شود. گلدبرگ می خواهد از عذاب ناشی از گناهان خودش اجتناب کند اما نمی تواند کاملا از ان رهایی یابد. وضعیت او در پرده سوم نشان می دهد که او گرفتار احساس هایی است که تمایلی به داشتنشان ندارد. در پایان تمامی شخصیت ها مثل لولو می شوند. وقتی مک کان فرصتی برای اعتراف به او می دهد فرار می کند. همه گناهی دارند که به خاطرش احساس ندامت می کنند، اما هیچ کس نمی خواهد با گناهانش رو به رو شود.

منبع: Enotes / Grade Saver

دیدگاهی بنویسید.

avatar