به این نقد امتیاز بدهید

چشم اندازی همراه با سقوط ایکاروس – Landscape with the Fall of Icarus

نقاش: پیتر بروگل – Pieter Bruegel

سبک: رنگ روغن روی بوم

سال: حدود ۱۵۶۰

نقد نقاشی چشم اندازی همراه با سقوط ایکاروس

نقد نقاشی چشم اندازی همراه با سقوط ایکاروس

چشم اندازی همراه با سقوط ایکاروس نقاشی رنگ روغنی است که به پیتر بروگل نسبت داده شده است. این نقاشی شخصیت ایکاروس در اساطیر یونان را نشان می دهد که در قسمت پایین، سمت راست نقاشی دیده می شود در حالی که سروته به داخل آب سقوط کرده است.

جان سوترلند نویسنده بریتانیایی در وصف این نقاشی می گوید: حکایتی است از آمال و آرزوهای انسان. دایدالوس و پسرش ایکاروس در جزیره کرت زندانی شده بودند. دایدالوس بال هایی ساخت تا با آن پرواز پرواز کنند و از آن جا بگریزند. ایکاروس با تمایل و آرزوی درونی اش، بلند تر پرواز کرد و به خورشید نزدیک شد. مومی که بال هایش را به بدنش چسبانده بود ذوب شد و او به درون دریا سقوط کرده و غرق شد. اگر با دقت نگاه کنید می توانید آن سوی نقاشی پاهایش را ببنید که او در حال غرق شدن است و پاهایش از آب بیرون است.

در ادبیات معمولا ایکاروس به عنوان استعاره ای از غرور، آرزوها و امیال انسان به کار می رود. برای نمونه در مقدمه دکتر فاستوس، کریستوفر مارلو از این افسانه استفاده می کند و اشاره ای غیرمستقیم به سقوط اجتناب ناپذیر فاستوس دارد؛ کسی که روحش را به شیطان می فروشد تا در عوض به قدرتی فراانسانی برسد: «بال های مومکاری اش روی او قرار گرفته بودند، ذوب شدند، آسمان نقشه سقوطش را کشید.»

در این نقاشی چند اتفاق در حال رخ دادن است. این نقاشی حدود سال های ۱۵۶۰ کشیده شده است؛ تاریخ دقیق آن مشخص نیست چون که نسخه به دست آمده احتمال می رود که کپی نسخه اصلی باشد. در پس زمینه نقاشی چوپانی دیده می شود که گله کوچکش را می چراند، کشاورزی می بینیم که مشغول شخم زدن زمینش است، و یک ماهی گیر هم آن طرف تر حضور دارد. همگی در اطراف خلیج کوچکی قرار گرفته اند که تعداد معدودی کشتی در آن قرار دارند. پشت سر کشتی بزرگ، تصویر پاهایی دیده می شود که از آب بیرون زده است. احتمال می رود که پاهای ایکاروس باشد، ایکاروس که وقتی زیادی به خورشید نزدیک شد سقوط کرد و در آب غرق شد. او بال هایی از موم داشت که پدرش دایدالوس ساخته بود. با اینکه از قبل پدرش به او هشدار داده بود که زیاد بلند پرواز نکند و به خورشید نزدیک نشود، اما او اوج گرفت، زیادی به خورشید نزدیک شد و بالهایش ذوب شدند و سقوط کرد. مساله اصلی که این تصویر نشان می دهد این است که هر کسی مشغول انجام کارهای روزمره خودش است. این را هم می توان برداشت کرد که این اثر و حضور بی تفاوت این شخصیت ها نشانگر بی توجهی انسان ها به درد و رنج است. این نقاشی از این نظر جذاب است که با اولین نگاه، تمامی داستان آن را متوجه نمی شویم. پس از بررسی و تحقیق، مطالعه در مورد داستان ایکاروس و برجسته شدن دیدگاه انسان گرایی (اومانیسم) این داستان در این نقاشی بسیار جذاب خواهد بود؛ اومانیسمی که در رنسانس شمالی (رنسانسی که در اروپا در بخش شمال کوه های آلپ رخ داد) مطرح شد. به این مساله هم اشاره کنیم که در بینش انسان گرایی توجه و تمرکز روی فردیت انسان است و توجه کمتری به مذهب می شود.

چیزی که باعث می شود این اثر، نمایش خوبی از انسان گرایی داشته باشد این است که بسیار سکولار و دنیوی ظاهر شده است. هیچ اشاره ای به خدا نیست و هیچ نمادی از مذهب در این نقاشی نمی بینیم. پوبلیوس اوویدیوس ناسو (اووید) شاعر رومی که شعر اصلی درباره سقوط ایکاروس را سرود، نوشته است: «برخی، هنگامی که با چوب مرتعشی ماهی می گرفتند، یا چوپانی که بر چوب دستی اش تکیه کرده بود، یا کشاورزی که بر سر گاوآهنی (در حال شخم زدن) بود، این ها را دیدند و متحیر گشتند. و او باور داشت کسانی که می توانستند آسمان را در دست گیرند، خدایان هستند». این گفته کمی به داستان چرخشی مذهبی می بخشد اما چنین چیزی در نقاشی دیده نمی شود. بخش ویژه و قابل توجه این است که این نقاشی به یک مرگ می پردازد و مرگ ایکاروس را نشان می دهد. اگر نقاشی مربوط به زمانی قبل تر از این دوره بود، امکان داشت ارتباط مذهبی بیشتری داشته باشد، مثلا شاید تابش نور خورشید روی پاهای ایکاروس نمایانگر خدا باشد. به خاطر فقدان اشارات و نمادهای مذهبی دراین نقاشی، واضح است که این اثر محصولی از هنر اومانسیم بوده است.

چشم اندازی همراه با سقوط ایکاروس ساختار هنری ساده ای دارد و پیچیدگی چندانی در کشیدن آن به کار نرفته است، با این حال مشخص است که تلاش بیشتری برای کشیدن چشم انداز صرف شده است. همچنین در عنوان آن هم می بینیم که عنوان با «چشم انداز» شروع می شود نه با «سقوط». این مساله هم یکی دیگر از رفتار های رنسانس شمالی بود؛ با اینکه هنوز هم از فلسفه اومانیسم در بسیاری از نقاشی ها استفاده می کردند، کم کم به کشیدن چشم انداز و پرتره های بیشتری روی آورند.

منبع: Bl.uk / Dlfitzpatrick.wordpress

دیدگاهی بنویسید.

avatar