گرند هتل – Grand Hotel

کارگردان: ادموند گلدینگ

نویسنده: ویلیام ای. دریک (بر اساس نمایشنامه ای به همین نام)

بازیگران: گرتا گاربو، جان باریمور، جوان کراوفورد

سال: ۱۹۳۲

ویکی باوم نویسنده در سال ۱۹۲۹ رمانی به نام گرند هتل نوشت که مورد توجه فراوان اهالی هنر قرار گرفت و علاوه بر یک اقتباس نمایشی، دو فیلم سینمایی هم از روی آن ساخته شد. یکی از آن­ها فیلم گرند هتل بود که ادموند گلدینگ در سال ۱۹۳۲ کارگردانی کرد.

فیلم داستان گروهی از آد‌‌م‌­ها با شخصیت‌­ها و علائق متفاوت است که در گرند هتل در آلمان اتاق اجاره کرده­‌اند و در طول شبانه‌­روز، برخوردهایی با هم دارند. در نهایت این برخوردها جدی­‌تر شده و رابطه آن­ها به چیزی فراتر از آشنایی­‌های ساده تبدیل می­‌شود.

همان­طور که دکتر آترنشلاگ، یکی از ساکنین همیشگی هتل می­‌گوید، گرند هتل جایی است که در آن مردم می­‌آیند و می­‌روند و چیزی تغییر نمی­‌کند. به نوعی این هتل را می­‌توان نمادی از دنیا و زندگی در نظر گرفت که صحنه حضور آدم­‌هایی با افکار و عقاید مختلف و تعامل‌­هایشان با یک­دیگر است. در هر صورت زندگی چیزی جز کنش و واکنش آدم­‌ها با هم نیست.

فیلم با زیبایی و ظرافت تلاش می­‌کند این تفکر را به خوبی منتقل کند. بخش عمده زمان ۱۱۲ دقیقه­‌ای فیلم در گرند هتل می­‌گذرد و به ندرت از آن خارج می­‌شویم. تنها از اتاقی به اتاق دیگر می‌­رویم و یا در سالن انتظار شاهد عبور و مرور این شخصیت­‌ها هستیم. دکتر آترنشلاگ به نوعی حکم مخاطب را دارد که همچون یک راوی عینی، شاهد تکاپوی بقیه شخصیت­‌ها است.

از آن­جا که فیلم از یک رمان اقتباس شده، با یک درام بسیار قوی و حساب شده طرف هستیم. شخصیت­‌ها همه هوشمندانه انتخاب شده‌­اند و به نوعی متضاد هم هستند. تمام‌شان به دنبال پر کردن خلائی هستند که به شکلی قابل توجه، بعد از برخورد با دیگر شخصیت­‌ها به آن­ها پی می‌­برند. تقریبا تمام‌شان در یک دنیای مادی و پول­‌محور سر می­‌کنند و بر روی اهداف تجاری و حرف‌ه­ای خود تمرکز کرده‌­اند و در این هتل به نوعی به رستگاری می­‌رسند. رستگاری که البته با تاثیرگذاری آن­ها بر یک‌دیگر صورت می­‌گیرد. گروسینسکایا بالرین در هتل با بارون عشقی را تحربه می­‌کند که پیشتر هیچ­‌گاه در زندگی خود نمونه‌­اش را ندیده است، آقای کرینگلین که همیشه یک زندگی کاری ساده و بی‌­لذت داشته این شب به اهمیت لذت و سرگرمی و دم را غنیمت شمردن پی­ می­‌برد. آقای پرسینگ که تمام عمرش را به تجارت و داد و ستد پرداخته پس از مواجهه با خانم فلمشن سرزنده و پرشیطنت، به جنبه­‌های خالی زندگی خود پی می­‌برد. در نهایت با وجود اتفاقات فراوان، این شخصیت‌­ها هم هتل را ترک می­‌کنند و جای خود را به آدم­‌هایی جدید، با شخصیت‌­های جدید و متفاوت می‌­دهند. این‌­بار نوبت حضور آن­‌ها بر روی صحنه زندگی است.

فیلم از نظر هنر کارگردانی هم بسیار قابل توجه است. جدا از قاب­‌بندی­‌های هوشمندانه و میزانسن فکر شده که باعث می­‌شود فیلم با وجود این که تماما در یک هتل می­‌گذرد خسته کننده نباشد، گرند هتل به خاطر برداشت بلند ۳۶۰ درجه‌­ای خود از سالن انتظار هتل بسیار مشهور است. در همین صحنه است که اولین بار در یک بستر کلی با آدم­‌های هتل آشنا می­‌شویم و خود را برای مواجهه دقیق­‌تر با آن­ها آماده می‌­کنیم. این صحنه به لطف سدریک گیبنز، کارگردان هنری مطرح آن دوران بود که با چنین زیبایی اجرا شد.

با توجه به این که بخشی از داستان گرند هتل مربوط به تلاش چند نفر برای دزدیدن جواهراتی با ارزش است، می‌­توان شباهت­‌هایی بین این فیلم و ۱۱ یار اوشن، فیلم ۱۹۶۰ لوئیس مایلستون مشاهده کرد که بعدا استیون سودربرگ هم یک نمونه از آن را بازسازی کرد. البته این دو فیلم بیشتر به علت وجود ستاره­‌های فراوان است که با هم مقایسه می­‌شوند. گرتا گاربو، جان باریمور، جوان کراوفورد، آن زمان همه از بزرگان سینمای کلاسیک بودند.

رمان ویکی باوم خودش به یک زیرگونه در ادبیات تبدیل شد. زیرگونه گرند هتل به داستان­‌هایی درباره گروهی از آدم­‌هایی با عقاید مختلف گفته می­‌شود که در یک مکان ثابت گرد هم جمع می­‌شوند و تعامل­‌هایی با هم برقرار می­‌کنند. فیلم و رمان یک بار دیگر در سال ۱۹۴۵ مورد اقتباس قرار گرفتند، فیلمی به کارگردانی رابرت زی. لرند با نام آخرهفته در والدورف، این بار داستان در هتل مشهور والدورف – آستوریا نیویورک می­‌گذشت. نورمن جویسون هم در سال ۱۹۷۷ قصد داشت یک بازسازی دیگر از گرند هتل داشته باشد، این بار داستان در لاس وگاس می­‌گذشت. اما این پروژه در نهایت ناتمام باقی ماند.

گرند هتل تنها فیلمی در تاریخ اسکار است که بدون این که در هیچ‌­یک از رشته­‌های دیگر نامزد شود، برنده اسکار بهترین فیلم شده است. دیالوگ «می­‌خواهم تنها باشم» که گروسینسکایا (با بازی گرتا گاربو) بر زبان می­‌آورد بسیار مشهور شد و در سال ۲۰۰۷ جزو ۱۰۰ نقل قول برتر بنیاد فیلم آمریکا هم قرار گرفت. حتی عده­‌ای معتقد بودند گربا این دیالوگ را با اشاره به خلق و خوی انزواطلبانه خود با تاکید بیشتری بیان کرده است. البته گاربو بعدا این فرضیه را رد کرد.  گرند هتل در سال ۲۰۰۷ در فهرست ملی ثبت فیلم آمریکا هم قرار گرفت.

سینا بحیرایی/ هفت صبح

دیدگاهی بنویسید.

avatar