به این نقد امتیاز بدهید

پاملا یا پاداش پاکدامنی – Pamela or Virtue Rewarded

نویسنده: ساموئل ریچاردسون – Samuel Richardson

گونه: رمان نامه نگارانه

سال انتشار: ۱۷۴۰ 

نقد رمان پاملا یا پاداش پاکدامنی

نقد رمان پاملا یا پاداش پاکدامنی

پاملا یا پاداش پاکدامنی، در سال ۱۷۴۰ و در دو جلد منتشر شد. این رمان به پرفروش ترین کتاب آن دوره تبدیل شد. همه این کتاب را مطالعه می کردند. نوعی موج پاملایی به راه افتاده بود و موتیف های آن در میان طرفداران تکرار می شد. این رمان بیش تر به خاطر صداقت روانشناختی و تاثیرهای اخلاقی خود بر روی خوانندگان، مورد تحسین قرار گرفت. 

بعضی منتقدان، پاملا را رمانی بی اعتبار و سطح پایین می دانستند. از نظر آن ها تلاش یک دختر خدمتکار برای بالا رفتن از نردبان طبقه اجتماعی، ممکن است به زیان جامعه بوده و مردم را وادار به تلاش برای دستیابی به مساوات اجتماعی کند. پاملا هم چنین بر روی رمان، به عنوان یک ژانر ادبی هم تاثیر قابل توجهی داشت. این رمان تجربه ای بود در شکل رمان های نامه نگارانه، مطالعه ای در باب اخلاقیات، روانشناسی انسان (به ویژه زنان) و یک تلاش ابتدایی برای معرفی ادبیات هم به عنوان یک ابزار سرگرمی و هم به عنوان یک ابزار آموزشی. 

ساموئل ریچاردسون، نویسنده این رمان، در ابتدای رمان تلاش زیادی کرده خواننده را قانع کند که پاملا، بر اساس یک داستان واقعی نوشته شده است. هدف او از برقراری ارتباط میان واقعیت و ادبیات این بود که خوانندگان را متقاعد کند که اخلاقیات شخصیت اصلی پاملا ریشه در واقعیت دارد. به این ترتیب ریچاردسون ابزاری مناسب برای تهذیب اخلاق زنان جوان در اختیار داشت. این مساله برای ریچاردسون اهمیت زیادی داشت، چرا که در آن زمان انواع مختلف آثار ادبی، سرشار از زشتی های اخلاقی، در اختیار مردم بود. 

منابع الهام ریچاردسون برای نوشتن پاملا

نامه نگاری

با در نظر گرفتن استانداردهای آداب اجتماعی جامعه آن دوران، ساموئل ریچاردسون قاعدتا نباید یک قهرمان زن را انتخاب می کرد. ریچاردسون پسر یک مرد قابل احترام از طبقه کارگر بود، با وجود این که تحصیلات زیادی نداشت اما عاشق مطالعه بود. با این حال با در نظر گرفتن معیارهای آن دوران، او را نمی توان یک فرد تحصیل کرده در نظر گرفت (او شناختی از لاتین و یونانی نداشت)، به این ترتیب او مسلما یک جنتلمن نبود. در سال ۱۷۳۹ چند ناشر از او خواستند که کتابی کوچک درباره نمونه های نامه نگاری آماده کند، این جور کتاب ها در آن دوران طرفدار زیادی داشت، چرا که نمونه های نامه های تجاری و شخصی را در اختیار افرادی قرار می داد که سواد آن چنانی نداشتند. نامه نگاری بیش تر از یک قرن بود که به شکلی نه چندان جدی وارد دنیای ادبیات شده بود. نویسندگان این جور نامه ها معمولا تا حدی به شخصیت پردازی و شوخ طبعی می پرداختند، شوخی های آن ها به ویژه مربوط به لهجه های محلی و طبقه کارگر بود. همین مساله به یکی از منابع الهام جدی ریچاردسون تبدیل شد. 

داستان های زنان

ریچاردسون برای نوشتن پاملا، به مطالعه جدی و عمیق داستان های انگلیسی محبوب دوران خود پرداخت. بخش قابل توجهی از این رمان ها برای زنان و اغلب توسط خود زنان (الیزابت رو، جین بارکر، الیزا هیوود) نوشته می شدند. این مساله در فاصله سال های ۱۷۰۰ تا ۱۷۴۰ کاملا رایج شده بود. این رمان ها به نمایش تجربیات زنان از مسائل عاشقانه می پرداختند. تنها تعدادی از آن ها توانستند در بازار آن زمان دوام بیاورند یا مورد توجه عموم قرار بگیرند. برخی از آن ها به روایت عشق های درباری می پرداختند، برخی هم به دنبال نقل داستان های عشق و شهوت (و حتی هتک حرمت) بودند. این نویسندگان، قهرمانان زن خود را وادار به تحمل محدودیت ها می کردند، به این ترتیب به طور غیر مستقیم ثابت می کردند که زنان هم توانایی تفکر و دفاع از خود را دارند. قهرمان زن که از خیلی چیزها محروم بود، به طور ضمنی به مقابله با دنیای مردسالارانه اطراف خود می پرداخت و به گرانیگاه داستان تبدیل می شد. در این داستان ها شخصیت های مرد تنها نقش مکمل داشتند. 

رمان نامه نگارانه

رمان های نامه نگارانه پیش تر هم کار شده بود، اما ریچاردسون این گونه را در بستر متفاوتی به کار برد. از زمان چاپ رمان نامه های یک راهبه پرتغالی در سال ۱۶۶۹ (نامه های واقعی یک راهبه پرتغالی به شوالیه فرانسوی که او را ترک کرده بود)، نامه نگاری به عنوان ابزاری برای ابراز عشق در نظر گرفته می شد. شاید کلاسیک ترین اثر در این گونه، قهرمانان از اووید باشد. 

دست درازی های ریچاردسون در ژانر رمان

ریچاردسون موتیف های زنانه و بومی را استفاده کرد و آن ها را در سطح روانشناسی عمیق تری به کار گرفت. او بستری برای درخشش قهرمان زنی فراهم کرد که روحش ارزشی برابر با روح یک شاه دخت دارد. این شخصیت را خوانندگان زن می توانستند درک کنند، چرا که یک شخصیت انگلیسی بود (بر خلاف بسیاری از قهرمانان زن اشرافی رمان های عاشقانه)، چرا که از طبقه کارگر سر برآورده بود و تلاش می کرد در این دنیا جایی برای خود پیدا کند. پاملا مورد تهدید آقای ب قرار می گیرد، مردی با قدرت بسیار زیاد که به عنوان ارباب، کارفرما و مجری عدالت این حق را به خود می دهد که به پاملا، تنها به خاطر این که از طبقه کارگر آمده است، تعرض کند. پاملا برای مدتی گروگان و حتی قربانی تجاوز او می شود. اما در نهایت از طریق عشق وارد شده و با آقای ب ازدواج می کند. پاملا با پاکدامنی و خویشتن داری خود، آقای ب را تحت تاثیر قرار می دهد. 

 

منبع: سایت رسمی دانشگاه میشیگان 

دیدگاهی بنویسید

avatar